آشنایی با اصطلاحات کلیدی بورس برای شروع سرمایهگذاری
در مسیر آشنایی با بازار سرمایه، درک صحیح از مفاهیم و اصطلاحات رایج در این بازار امری ضروری است. در این بخش، به معرفی مهمترین واژگان و مفاهیم پایهای بورس خواهیم پرداخت که هر سرمایهگذاری، بهویژه در ابتدای راه، باید با آنها آشنا باشد.
سهم چیست؟
«سهم» به معنی مالکیت جزئی از یک شرکت سهامی عام است. زمانی که شما سهامی از یک شرکت را خریداری میکنید، در واقع به نسبت تعداد سهمی که در اختیار دارید، مالک بخشی از آن شرکت محسوب میشوید و از منافع آن مانند سود نقدی و افزایش قیمت بهرهمند میشوید.
نماد بورسی چیست؟
هر شرکت پذیرفتهشده در بورس با یک نماد معاملاتی معرفی میشود. این نماد معمولاً از ترکیب نام صنعت و بخشی از نام شرکت تشکیل شده است.
مثال:
- فولاد → شرکت فولاد مبارکه اصفهان
- خودرو → ایرانخودرو
- شبندر → پالایش نفت بندرعباس
شاخص بورس چیست؟
شاخص بورس، عددی است که روند کلی بازار را نشان میدهد. تغییرات شاخص به صورت روزانه محاسبه و منتشر میشود و بیانگر میانگین قیمت سهام شرکتهای بورسی (یا بخشی از آنها) است.
مهمترین شاخصها:
- شاخص کل: معیار عمومی رشد یا افت بازار
- شاخص هموزن: میانگین تغییرات قیمت با وزن مساوی برای همه شرکتها
- شاخص صنعت، مالی، ۳۰ شرکت بزرگ و…: شاخصهای تخصصیتر برای تحلیل دقیقتر
عرضه اولیه چیست؟
عرضه اولیه سهام، به معنای اولینبار ارائه شدن سهام یک شرکت برای عموم سرمایهگذاران است. این اتفاق معمولاً پس از پذیرش شرکت در بورس یا فرابورس رخ میدهد و از آنجا که قیمت سهم در عرضه اولیه معمولاً کمتر از ارزش ذاتی برآورد میشود، استقبال زیادی از آن صورت میگیرد.
حجم معاملات چیست؟
حجم معاملات نشاندهنده تعداد سهامی است که در یک روز بین خریداران و فروشندگان دستبهدست شده است. بالا بودن حجم معاملات میتواند نشاندهنده ورود یا خروج سرمایه از آن نماد باشد و تحلیلگران از این داده برای بررسی رفتار بازار استفاده میکنند.
صف خرید و صف فروش
زمانی که تعداد خریداران یک سهم بسیار بیشتر از فروشندگان باشد، بهطوریکه همه مایل به خرید باشند اما فروشندهای وجود نداشته باشد، صف خرید تشکیل میشود.
برعکس، زمانی که فروشندگان زیاد باشند اما خریداری برای سهام نباشد، صف فروش شکل میگیرد. صفها معمولاً در محدودههای قیمتی مجاز روزانه ایجاد میشوند.
دامنه نوسان چیست؟
در بورس ایران، برای جلوگیری از نوسانات شدید قیمتی، دامنه نوسان روزانه در نظر گرفته شده است. بهطور معمول، قیمت سهم نمیتواند بیشتر از دامنه نوسان (بطور مثال +/-5 % و یا عدد مشخص شده برای دامنه) نسبت به قیمت پایانی روز قبل تغییر کند (در فرابورس و برخی نمادها ممکن است این عدد متفاوت باشد).
کد بورسی چیست؟
کد بورسی، شناسهای منحصربهفرد است که پس از ثبتنام در سامانه سجام و احراز هویت، به سرمایهگذاران اختصاص داده میشود. این کد مشابه کد ملی در بازار سرمایه است و برای انجام هرگونه معامله ضروری است.
جمعبندی
درک مفاهیم پایهای بورس، گام نخست برای ورود مطمئن و آگاهانه به بازار سرمایه است. تسلط بر این اصطلاحات به سرمایهگذار کمک میکند تا اخبار، تحلیلها و رفتار بازار را بهتر درک کند و تصمیمات آگاهانهتری اتخاذ نماید.